alanya escort manavgat escort fethiye escort kemer escort didim escort çanakkale escort Aydın escort muğla escort tekirdağ escort manisa escort balıkesir escort trabzon escort elazığ escort ordu escort kütahya escort ısparta escort rize escort maraş escort yalova escort giresun escort yozgat escort tokat escort şanlıurfa escort sivas escort batman escort erzurum escort sinop escort kırşehir escort karaman escort kırıkkale escort bolu escort amasya escort niğde escort uşak escort edirne escort çorum escort osmaniye escort zonguldak escort van escort erzincan escort Hatay escort Aydın escort İzmir escort Ankara escort Antalya escort Bursa escort İstanbul escort Kocaeli escort Konya escort Mardin escort Mersin escort Samsun escort Sinop escort Tekirdağ escort Rize escort Amasya escort Balıkesir escort Çanakkale escort Bolu escort Erzincan escort Şırnak escort Adana escort Van escort Yozgat escort Zonguldak escort Afyon escort Adıyaman escort Bilecik escort Aksaray escort Ağrı escort Bitlis escort Siirt escort Denizli escort Burdur escort Diyarbakır escort Edirne escort Düzce escort Erzurum escort Kırklareli escort Gaziantep escort Giresun escort Kilis escort Kars escort Karabük escort Kırıkkale escort Kayseri escort Kırşehir escort Malatya escort Maraş escort Manisa escort Muş escort Muğla escort Kastamonu escort Ordu escort Nevşehir escort Sakarya escort Osmaniye escort Şanlıurfa escort Sivas escort Trabzon escort Tokat escort Ardahan escort Bartın escort Karaman escort Batman escort Bayburt escort Bingöl escort Elazığ escort Gümüşhane escort Hakkari escort Eskişehir escort Isparta escort Yalova escort Uşak escort Iğdır escort Ankara escort Bursa escort Antalya escort Kocaeli escort İzmir escort Konya escort Diyarbakır escort Samsun escort Mersin escort Hatay escort Malatya escort Muğla escort Tekirdağ escort Kütahya escort Aydın escort Manisa escort Trabzon escort Balıkesir escort Afyon escort Sivas escortÇanakkale escort Isparta escort Yalova escort Giresun escort Kahramanmaraş escort Şanlıurfa escort Ordu escortTokat escort Yozgat escort Çorum escort Erzurum escort Elazığ escort Aksaray escort Kastamonu escort Kırklareli escort Rize escort Kırıkkale escort Burdur escort Karabük escort Kırşehir escort Bilecik escort Niğde escort Amasya escortUşak escort Edirne escort Sinop escort Düzce escort Erzincan escort Karaman escort Osmaniye escortadana escort ankara escort antalya escort balikesir escort sakarya escort bodrum escort bursa escort denizli escort eskisehir escort gaziantep escort hatay escort izmir escort izmit escort kocaeli escort konya escort manisa escort mersin escort samsun escort samsun escort sanliurfa escort tekirdag escort adana escort adiyaman escort afyon escort agri escort aksaray escort amasya escort ankara escort ardahan escort artvin escort aydin escort balikesir escort bartin escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingol escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort canakkale escort cankiri escort corum escort denizli escort diyarbakir escort duzce escort edirne escort elazig escort erzincan escort erzurum escort eskisehir escort gaziantep escort giresun escort gumushane escort hakkari escort hatay escort igdir escort isparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaras escort karabuk escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kibris escort kilis escort kirikkale escort kirklareli escort kirsehir escort kocaeli escort konya escort kutahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort mugla escort mus escort nevsehir escort nigde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort sanliurfa escort sinop escort sivas escort tekirdag escort tokat escort trabzon escort usak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort

ANKARA – “Halkın sanatçısı halkın savaşçısıdır” söylemini sinemasıyla ortaya koyan Yılmaz Güney, oynadığı ve ürettiği filmlerle hala halkın hafızasında yaşıyor. 

Sinemanın “Çirkin kralı” olarak tanınan ve hem oyunculuğu hem de filmleriyle tüm ezberleri bozan Yılmaz Güney’in yaşamını yitirmesinin üzerinden 37 yıl geçti. Kürt bir ailenin çocuğu olarak 1937 yılında Adana’da doğan Güney, üniversite okumaya geldiği İstanbul’da sinema sektörüne adımı attı. 1959 yılında Atıf Yılmaz’ın yönetmenliğini yaptığı “Bu vatanın çocukları” ve “Alageyik” isimli filmlerin hem senaryosunu yazan hem de bu filmlerde rol alan Güney, sinemanın dışında “Yeni ufuklar” ve “On Üç” gibi dergilere öyküler yazdı. 

Güney’in yazdığı öyküler, komünizm propagandası gerekçesiyle yargılanmasına neden oldu. Güney, yazılarından dolayı 1,5 yıl cezaevinde tutuldu. Cezaevinden çıktıktan sonra, bir süre macera filmleri çekti ve bu filmlerinde özellikle hor görülen ve ezilenlerin otoriteye başkaldırısını perdeye taşıdı.

 HAPİSHANE YILLARI VE SÜRGÜN

Güney, 1971 yılında ise Türkiye Halk Kurtuluş Cephesi (THKPC) Lideri Mahir Çayan’ı ve arkadaşlarını evinde sakladığı gerekçesiyle 2 yıl hapis cezası aldı. Güney, cezaevinde kaldığı dönemlerde sürgün edildi. Cezaevinden çıktıktan sonra en çok bilinen filmleri arasında yer alan “Arkadaş”ı çekti. 

Aynı yıl Adana’nın bir ilçesi olan Yumurtalık’ta “Endişe” adlı filmi çekerken, ilçe yargıcı Sefa Mutlu’yu öldürmekten yapılan yargılamalar sonucu 13 Temmuz 1976’da 19 yıl hapis cezası aldı. Beş yıl aradan sonra izinli olarak çıktığı cezaevinden firar etti. Bir günlük izin için cezaevinden çıkan Güney, Antalya’nın Kaş ilçesinden Yunanistan’a bağlı Meis Adası’na, oradan da İsviçre’ye geçti. Güney, Avrupa’da olduğu zaman zarfında da çalışmalarını ara vermeden sürdürmeye devam etti. 

Eserleriyle yurt içinde ve yurt dışında ses getiren Güney, toplam 114 filmde oyuncu, 26’sında yönetmen, 15’inde yapımcı, 64’ünde ise senarist olarak yer aldı. Hayatının 12 yılını cezaevinde geçiren Güney, 9 Eylül 1984’te sürgün yıllarını yaşadığı Paris’te, yakalandığı mide kanseri sebebiyle yaşamını yitirdi.

Sinemanın ustası Çirkin Kral’ın unutulmayan bazı filmleri şöyle: 

SEYYİT HAN (TOPRAĞIN GELİNİ)

Başrolünü ve yönetmenliğini Güney’in yaptığı Seyyit Han, 1968 yılında gösterime girdi. Köy hayatının ekonomik güçlüklerini odağına alan film, Türkiye’de ilk defa Altın Koza Film Festivali kapsamında ödül almasıyla öne çıkıyor. Güney’in başrol olduğu bu filmde, mazlum bir yiğit olan Seyit Han’ın Haydar ağanın komplosuna kurban gidip, kendi elleriyle öldürdüğü sevgilisi Keje’nin destansı aşk öyküsünü anlatıyor.

BİR ÇİRKİN ADAM

Güney’in yazıp yönettiği ve yine başrolünde yer aldığı Bir Çirkin Adam, 1969 yılında gösterime girdi. Filminde, babasını arayan Bino adlı genç bir kiralık katilin hayatını konu alan Güney, 1970 yılında Antalya Altın Portakalda En İyi Film ve En İyi Erkek Oyuncu ödüllerinin sahibi oldu. Film kısaca, ünlü bir kiralık katil olan Bino’nun para karşılığında öldürdüğü adamın kim olduğunu öğrendiğinde, yaşadığı ürkütücü boyutlardaki pişmanlıklarını anlatıyor.

UMUT

Senaristliğini, yönetmenliğini, yapımcılığını ve başrol oyunculuğunu Güney’in yaptığı 1970 yapımı Umut, Sansür Kurulu tarafından yasaklanan filmler arasında yerini aldı. Filmde, atının araba çarpması sonucu ölmesi ve geçimini bu ata bağlamış olan meçhul bir definenin peşinden koşan faytoncunun öyküsü anlatılmaktadır. Türkiye sinemasının ilk gerçekçi filmi olan Umut, ülkede o tarihe kadar çekilen en iyi film olarak kabul edilir. Sansür Kurulu, filmde yer alan faytoncunun giyimi ve kuşamının fakirliğin bir sembolü olarak ele alınmasını, zengin otomobil sahibi hakkında takibat yapılamayacağı kanaati verilmesini, faytoncunun iş ararken zengin-fakir ayrımı yapılmasını, Cabbar’ın Amerikalı zenciyi soymasını ve sabah namazının güneş doğarken kılınmasını sakıncalı bularak filmi yasakladı.

Çekildiği dönemde Türkiye’de sansüre uğrayan film, restore edilmiş haliyle 2015 Venedik Film Festivali’nin Klasikler bölümünde gösterildi. Ayrıca, 2’nci Altın Koza Film Festivali’nde En İyi Film, En İyi Senaryo, En İyi Erkek Oyuncu ödüllerine layık görülürken, Grenoble Film Festivali’nde ise  Seçiciler Kurulu Özel Ödülü ile “sinemanın unutulmazları” arasında yerini aldı.

ACI

Güney 1971 yılında gösterime giren Acı filmiyle, “pişmanlık” konusu ile seyircinin karşısına çıktı. On beş yıl önce elini kana bulayıp içeri girdikten sonra cezasını tamamlayan Çiçek Ali’nin kasabaya yaklaştıkça içinin bir acı bastığını hissetmesinin ardından, öldürdüğü adamın ailesi tarafından bağışlanmak istemesini konu alan film, Fatma Girik’in gazino çalışmaları nedeniyle hızlı bir çalışma temposu içinde 14 günde çekildi. Film, 3. Altın Koza Film Festivali’nde, En İyi Film, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Senaryo ve En İyi Yönetmen ödüllerini aldı.

ENDİŞE

Umudunu Çukurova’ya inip pamuğu bağlayan bir ailenin, özellikle de kanlılarının peşinde dolaştığı Cevher’in dramıyla 1974 yılında Güney, seyircisiyle buluşuyor. Güney’i ve Erkan Yücel’i bir araya getiren ilk film olan Endişe, Makineleşmenin başladığı dönemlerde kırsal kesimde yaşayan ağa tarafından sömürülen köylülerin yaşadığı sıkıntıları konu alıyor. Endişe, 1975 yılında düzenlenen 12’nci Altın Portakal Film Festivali’nde en iyi film ödülüyle birlikte 5 farklı dalda ödül kazandı.

ARKADAŞ

Öğrencilik yıllarından tanışan iki arkadaşın yıllar sonra karşılaşması anlatan film, toplumsal yapıyı sadece eleştirmekle kalmayıp, alternatifini de Âzem karakteri’nin yaşam tarzı ile anlatıyor. Güney Endişe’yi bitirip İstanbul’a döndüğünde, Arkadaş’ın galası yapılacaktır. Fakat filmin galası Güney İstanbul’dan dönemediği için onsuz düzenlenir. Etkinlikte konuşurken gözyaşlarını tutamayan Atilla Dorsay, 100 Yılın 100 Türk Filmi kitabındaki ilgili makalesinde şunları yazar: “Arkadaş, duyarlı bir sanatçının benimsediği ideolojiye ve onun çerçevesinde tarihin diyalektik akışına adanan özel bir filmdir. O diyalektik düşünce, o ideoloji ve o sinema geleneği günümüzde çok yara almış, hatta tüketime, zevke ve yüzeyselliğe tapar hale gelmiş çağdaş dünyamızdan silinip gitmiş gözükebilir. Ama tarihin çok uzun soluğu içinde yeniden canlanabilir de.”

Güney sineması, Arkadaş ile ise 1975’de Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi 2’nci Film ödülünü aldı.

DÜŞMAN

1979 yılında yayına giren Düşman filminin konuşu şöyle: İsmail, belli bir işi olmayan ve ailesinin karnını doyurmak için her işte çalışan yoksul bir kenar mahallelidir. Gelişen modern emperyalizmle birlikte İsmail gibi istemeye istemeye, korka korka para kazananların yanında İsmail’in karısı gibi bu duruma kananlar da vardır. İşte bu mahallede sömürü kaynaklı yanlışların, ahlaksızlıkların görmezden gelinmesinin bu yanlışları bir virüs gibi nasıl herkese bulaştırdığı Yılmaz Güney’in bakışıyla, Ökten’in yansıtışıyla anlatılmıştır.

Film, Berlin Film Festivali’nde En İyi Senaryo ödülüne layık görüldü.

YOL

Senaristliğini Güney’in yaptığı yönetmen koltuğuna Şerif Gören’in oturduğu film, izleyiciyi sıkı yönetim döneminin en keskin dönemlerine götürüyor. Film tüm dünyada Yılmaz Güney’in en iyi ve en cesur filmi olarak bilinir. Filmin yaratıcısı Güney’in kafasında ilk şekillendiği vakit filmin adı Yol değil Bayram’dır. Bu ismin nedeni ise İmralı yarı açık ceza evinde yatan mahkûmlarının bayram nedeniyle bir haftalık izinlerini kullanmak için dışarıya çıkacak olmalarıdır. Mahkûmlar bayram gelip çattığında sıkıyönetim nedeniyle askıya alınan izinleri de tekrar verilerek valizlerini toplayıp heyecanlı bir şekilde dışarının yolunu tutarlar. Daha filmin ilk sahnelerinde içerisi ve dışarısı ayrımları kavramsal olarak çok net bir şekilde seyircinin zihninde kalın çizgilerle belirginleştirilir. Burada Güney bunu bilerek ve isteyerek yansıtır perdeye, çünkü genel toplumsal yargı cezaevinin içerisi ve onun dışında kalan dünyanın ise dışarısı olduğuna inanmaktadır ya da başka bir soyutlama yaparsak inandırılmıştır. Güney bu algıyı çok iyi bildiğinden bu ikilemi sert bir şekilde gözler önüne serer.

Güney, Yol filmiyle  Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye ödülünü alarak evrensel anlamda da başarısına başarı katmıştır.(MA)